Arbrawf rhif 400...

Mae Dydd Gwener y Groglith yn teimlo fel dydd calan i mi. Diwrnod cynta'r flwyddyn o ran garddio go iawn. Y diwrnod cyntaf o wyliau hefyd yn aml iawn. Mae'r dydd yn hirach, y pridd yn g'nesach, a'r brwdfrydedd yn berwi.

Dwi ddim yn llwyddo bob tro, ond dwi'n trio plannu'r tatws cynnar ar Ddydd Gwener Groglith bob blwyddyn. Mi gawson ni ddiwrnod sych eleni, a'r haul yn sbecian bob-yn-ail rhwng y cymylau, felly mi fu'r Fechan a finna allan yn plannu hanner dwsin bob un o datws hâd Pentland Javelin, a Dug Efrog Coch.

Does dim lle ar gyfer mwy yn yr ardd gefn, ond os ga'i well trefn ar y rhandir eleni, mi blannwn ni datws ail-gynnar yn fanno..

Mae'r tatws unwaith eto'n gorfod dygymod â syniad penchwiban gen i. Arbrofion sydd weithiau'n drychinebus, ac yn amlach na pheidio yn aflwyddianus; prin byth yn cael eu hail-adrodd! Ond mae pob methiant yn addysg tydi.

Plannwyd nhw mewn tyllau eto yn hytrach na mewn ffos, ond dwi wedi gadael y cardbord fu ar wyneb y gwely dros y gaeaf yn ei le eleni, i gadw'r chwyn i lawr, ac i gadw'r cathod melltith rhag bawa yno.

Mi roeson ni dwmpathau o gompost ar ben bob twll wedyn, gan obeithio bydd y cardbord wedi pydru digon pan ddaw hi'n amser i'r gwlydd dyfu trwyddo.

Mae'r tywydd wedi troi'n wlyb rwan; am weddill penwythnos hir y pasg beryg. Ond mae digon o waith clirio a golchi i'w wneud yn y tŷ gwydr. Wedyn gallwn hau hadau fel 'mynnwn.

Deffro! Mae'n ddydd.

Ar ôl diwrnod yn mwynhau rygbi a chwrw da pedwar o dai potas y dre' ma ddoe, dim ond wysg fy nhîn ac yn ara' deg a fesul dipyn ddois i 'nôl i dir y byw heddiw.

Ond am ddiwrnod! Haul cynnes ac awyr las. Buan iawn ciliodd y pen mawr wrth glirio a thocio a llifio a hollti. Cael crwydro ac arolygu be sy'n deffro, be sy'n tyfu, be sy wedi diodde dros y gaeaf hir gwlyb. Edmygu canu'r ceiliog mwyalchen. A breuddwydio a hel meddyliau am be sydd eto i ddod...

Mi gawson ni ginio al fresco cynta'r flwyddyn, a glöyn byw cynta'r flwyddyn hefyd.

Dim heddiw oedd y diwrnod braf cynta' wrth gwrs, ac mae dau fath o gacwn a dau fath o bry hofran wedi ymddangos ychydig ddyddiau cyn y glöyn mantell paun oedd yma heddiw. Ond heddiw oedd y diwrnod cynta' i ni fod adra i roi cadair bob un wrth ddrws y cefn, ac eistedd efo'r haul yn gynnes ar ein crwyn.

Hyfryd. Diolch am ddyddiau fel'na.

Hen lun o'r mantell paun.

Llun sâl o gacynen ar flodau grug ar y 16eg o Fawrth 2016. Cacynen yr ardd (Bombus hortorium) efallai.

Pry' hofran o deulu'r Eristalis, ar flodyn dant y llew. 16eg Mawrth 2016.

Dilyn trwyn

Tra bod ambell flodyn yn deffro'n ara' deg a fesul dipyn yn yr ardd 'cw -eirlys; blodyn gwynt; clustiau eliffant; llysiau'r sgyfaint, ac ati- mae un llwyn yn cael mwy o sylw na phopeth arall.

Union dair blynedd yn ôl (fwy neu lai) planwyd llwyn bocs y gaeaf -Sarcoccoca- wrth ddrws y tŷ gwydr. Bob mis Chwefror ers hynny, mae'r blodau bychain, rhyfedd yr olwg, wedi llenwi'r aer efo oglau melys, hyfryd, sy'n ddigon i dynnu diogyn o glydwch y tŷ, trwy smwclaw Stiniog, i wneud rhywbeth yn yr ardd, ar ôl misoedd gwlyb a diflas. 

Braf fyddai cael digon o le i blannu amrywiaeth o lwyni i gael ogla' da trwy'r flwyddyn, ond o leia bydd mwy a mwy o blanhigion yn deffro rwan... aiff y ffrwd yn nant, a'r nant yn afon, nes bydd yr ardd yn fôr o liw eto. Cael tywydd i'w mwynhau hi fydd y gamp.

Rhai o flodau Chwefror

Lwc owt Medwyn Williams

Ar ôl hwyl cystadleuaeth blodyn haul y llynedd, cytunwyd i dyfu moron hir yn 2016.

Cafodd y ddau Daid a finna hadau yn y cracyr nadolig eto, ac mae hen edrych ymlaen am gystadlu brwd a hwyliog.

Er mwyn cadw trefn ar y Teidiau, ac i osgoi unrhyw alwadau am ymchwiliad cyhoeddus i'r canlyniad, bu'r Fechan a finna'n rhoi 'chydig o reolau ar bapur.

Dwi ddim yn disgwyl medru tyfu dim byd i safon Sioe Traws, heb son am safon medalau aur Medwyn Williams yn Chelsea, ond os gawn ni 'chydig o hwyl, dyna sydd bwysica' 'nde.

Be' am i chithau dyfu rhai o'ch moron chi yn ôl y rheolau yma hefyd, a gadael i ni wybod ar (neu ar ôl) y 3ydd o Fedi sut hwyl gawsoch chi....?

Hadau moron San Valerio ydyn nhw gan gwmni Franchi. Moron hir, mawr yn ôl y broliant ar y pacad, i'w hau rywbryd rhwng Mawrth a Gorffennaf, er mwyn cynaeafu o Fehefin hyd Dachwedd.

Byr bry'd

Fy hoff afal ydi afal croen mochyn. Russet.

Maen nhw'n afalau blasus, persawrus, sy'n cadw'n dda yn y gaeaf. Ond, heb dyfu rhai eich hun, mae'n ddiawl o job cael gafael arnyn nhw fel arfer. Mae gen i goeden afal croen mochyn acw, ond mae hi'n talu 'nôl ar hyn o bryd am gael ei chamdrin yn y gorffennol. Bu mewn twb am gyfnod rhy hir, a dwi wedi ei symud fwy nac unwaith, felly tydi hi ddim yn gynhyrchiol o gwbl.

Plannwyd hi o'r diwedd llynedd, a dwi yn gobeithio am gnwd eleni, ond yn y cyfamser, dwi'n falch o fod wedi gweld yr afalau ar werth mewn mwy o lefydd nac erioed. Tri lle i fod yn fanwl gywir; un yn Port, un ym Mangor, ac un yng Nghaerdydd.

Mae yna 'ond' efo hynny hefyd. Bob tro dwi wedi llwyddo i'w prynu yn ddiweddar, mae yna bryfaid wedi bod ar bob afal.

Cenbryfed cragen ydyn nhw (mussel scale insects). Mae yna lwyth o bryfaid bach a/neu wyau o dan bob un plisgyn, sy'n debyg iawn i gragen las. Mae'r enw Saesneg yn gweddu'n berffaith, ond mae Geiriadur yr Academi yn cynnig 'cenbryf y llwyfen' fel enw Cymraeg. Debyg eu bod yn gyffredin ar goed llwyf (elms), ond yn ôl yr RHS maen nhw'n gallu bod yn bla ar goed ffrwythau hefyd.

Tua 3mm o hyd ydyn nhw

Mae'n siwr 'mod i wedi bwyta mwy nag un ohonyn nhw, a dwi ddim gwaeth hyd yma, ond ych a fi, tydi o ddim y math o beth sy'n apelio nac'di..

Peidiwch a deud wrth heddlu gogledd Cymru, ond dwi weithiau'n bwyta afal wrth yrru car. Mae rhywun eisiau bod yn weddol hyderus o beidio dod ar draws syrpreisys fel'na wrth drio gyrru'n ddiogel!

Welis i erioed mohonyn nhw ar ddim byd yn yr ardd acw, ond be sydd gen' i ofn ydi eu bod yn medru dod yma ar afal o siop, deor, a chanfod y coed ffrwythau allan yn y cefn.

Un peth ydi gorfod edrych amdanyn nhw cyn bwyta afal; poen tîn go iawn fysa gorfod delio efo heidiau ohonyn nhw yn yr ardd!