...hei, hei: ble'r aeth yr haul?

Mae'n hen bryd am gynnig arall yn y gyfres Cas Bethau, Hoff Bethau, ond dwi ar ganol gosod silffoedd, ac eisiau mynd yn ol at y gwaith. Bosib mae'r tywydd fyddai'r cas beth, a'r hoff beth yr wythnos hon.

Glaw a niwl heddiw, a nhwtha' wedi gaddo "diwrnod gorau'r wythnos" i ni! Ond dyddiau glas clir yn codi'r ysbryd hefyd ddwywaith-dair yn ail hanner Hydref.

Ffenel. Wedi trio perswadio'r Fechan fod yr hadau yn well na da-das... dim gobaith!

Ambell i flodyn yn dal i drio codi'n calonnau ni ar ddyddiau llwyd.

Dwi wedi colli'r frwydr yn erbyn slygs eleni. Mae'n amlwg yn amhosib eu rheoli heb gemegau ar haf mor wlyb. Mae digon o dyfiant yn y Claytonia, ond does dim un deilen na choesyn sydd heb ei gnoi gan rhywbeth! Dwi'n ddigon bodlon rhannu rhywfaint, ond Esu gria, dwi'n filain i golli'r cwbl-blwmin-lot!

Y cansenni wedi dod i lawr am y flwyddyn bellach. Angen eu golchi a'u cadw dros y gaeaf, ond bydd yn rhaid ffeindio lle newydd i'w cadw rhag i'r fwyalchen ddod i nythu arnynt eto fel eleni.




Efallai mai troi'r clociau 'nol ddylia fod yn gas beth wedi meddwl, a chymaint llai o amser i wneud pethau yn yr ardd, a finnau ddim yn medru defnyddio'r rhandir fel esgus i beidio gosod silffoedd yn y ty!




.

Dyfynnu: 'Hei, hei, hei, hei, ble'r aeth yr haul? Tebot Piws*

* Diweddariad- Sylwebydd di-enw (gweler isod) wedi awgrymu mae'r grwp Bara Menyn ganodd 'Ble'r Aeth yr Haul?' a dwi'n fodlon derbyn hynny gan na fedraf ffeindio ddim byd ar y we amdani. Fi oedd wedi cymryd fod fy nghof plentyn yn ddibynadwy!! Dwi'n ddiolchgar am bob cymorth i gael y ffeithiau'n gywir.

Carnifal a chiciau cosb

Roedd Carnifal Tanygrisiau heddiw. Es i ddim.

Fel arfer mi allwch chi ddibynnu ar ddau beth yn yr haf. Un ydi fod y Saeson methu’n glir a chicio penaltis mewn cystadleuaeth beldroed.  Y llall ydi ei bod hi’n piso bwrw ar ddiwrnod Carnifal Tangrish. 

Gallwn floeddio haleliwia heddiw am ddau reswm. Roedd y pnawn yn sych, ac mae sêr hunanbwysig Lloegr ar eu ffordd adra... VIVA Italia!

Roedd rhai o'r pethau oedd dal yn y tŷ gwydr yn gwegian o ddiffyg lle a diffyg maeth yn eu potiau, felly mi o’n i’n falch o gael mynd allan ar ôl cinio i’w plannu nhw allan. Aeth rhai i'r ardd gefn, a rhai i’r rhandir. Persli, berwr dŵr, letys y mwynwyr, a gwahanol flodau.

Unwaith eto, daeth y Fechan efo fi i’r rhandir -mae hi mwya’ balch o’i chyfraniad hi fel Garddwr Cynorthwyol!  Cario llechi oedd hi heddiw i’w rhoi ar ymylon ei phwll, tra oeddwn i’n plannu ac yn taro golwg dros y pethau sydd yn y ddaear yn barod.

Mae’r pys yn amlwg yn diodde’ efo’r gwynt yno, a tydi’r india corn/pys melyn heb dyfu dim mewn mis ers eu plannu ar y 26ain o Fai. Digon truenus yr olwg ydi’r pedwar marchysgall hefyd, ond be ddiawl dwi’n ddisgwl, yn trio tyfu planhigyn o’r Med ar ochr mynydd ‘n de?  Dyna sut ddysga’i  be wneith yn dda yno dros y blynyddoedd am wn i. Mae’r tymheredd wedi bod lawr o gwmpas y deg gradd eto yn y boreua felly tydi hynny ddim yn helpu. Mae gen’ i gyfres o luniau o’r ardd gefn y llynedd, sy’n awgrymu fod popeth o leia’ ddeg diwrnod ar ei hôl hi eleni. Mi rannaf ambell un pan gaf gyfle.

Ar ôl dechrau fel jôc fisoedd yn ôl, dwi wedi plannu berwr dŵr yno heddiw. Ambell un ar ymyl y pwll, ac eraill yn y ffosydd. Dwi heb dyfu watercress o’r blaen, felly gawn ni weld sut gymrith o at randir gwlyb!

Rhywbeth arall sy’n gwneud yn dda mewn ardaloedd mynyddig, oer a llaith ydi letys y mwynwr, Claytonia (uchod). Mae'n cael ei enw am fod mwyngloddwyr gogledd America wedi dibynnu arno ar un adeg am fitamin C mae'n debyg. Amser a ddengys ydi’r stwff yn werth ei fwyta, ond o leia’ mae o’n saff o dyfu i mi!

Un peth sy’n sicr, mae’r blwmin glaswellt yn gwneud yn dda iawn yno.

 

Mae rhannau o’r ardd gefn yn edrych yn 

dda rŵan, ond mae peryg i ni golli’r gorau 

o’r lliw am fod y tywydd mor uffernol o sâl. 

Mae mwy o babi coch nag erioed o’r blaen, ond maen nhw’n cael eu pannu gan y glaw di-baid, ac yn edrych yn ddigon bler.

Ta waeth, mae canlyniad y peldroed wedi codi ‘nghalon i heno, ac mae’r byd yn teimlo’n le gwell o lawer yn barod!

Dyrchafaf fy llygaid i'r mynyddoedd

Craig nyth y gigfran, Carreg Blaenllym, a Thomen Fawr yr Ocli yn gefndir i’r pys a’r ffa.

Lle braf i weithio, ond yn amlwg mae’r tymor tyfu yn fyr yma ymysg y mynyddoedd. Mae safle’r rhandiroedd yn llygad yr haul trwy’r dydd pan mae'n braf. Yn anffodus mae’r safle’n un agored iawn hefyd; yn dioddef efo’r gwynt, ac yn le digon oer.

Dyma rywfaint o’r planhigion sydd eto i’w plannu allan.

Ar y chwith yn y blaen mae berwr dŵr, i’w plannu ar hyd ymyl y pwll bach ac yn y gornel wlyb.  Tafod yr ych wedyn, sef borage, bron a ffrwydro allan o’r celloedd bychain isio’u plannu. Gellid defnyddio’r dail (blas ciwcymbar medd rhai) mewn salad neu wrth goginio, a’r blodau i addurno bwyd neu bwdin neu ddiod. Persli dail-llydan sydd ar y dde. Tu ôl i’r rhain mae blodau’r fagwyr (wallflower), ac amrywiaeth o flodau tegwch y bore (morning glory) sydd heb egino.  Yn y cefn mae dail Claytonia (letys y mwynwr), a brocoli piws yn y cwpanau coffi.

Dim ond angen awr neu ddwy'n sych rwan... mae rhagolygon Sul y Tadau yn well na heddiw dwi'n meddwl. Go brin y daw neb ond y lleia' o'r tair merch efo fi i helpu! Fel maen nhw'n ddeud: 'Haws dweud  mynydd  na myned drosto'..