Mwyar y gorllewin

Siomedig oedd cnwd y ffrwyth diarth yma llynedd, ond mae addewid am fwy eleni.

Llwyn mwyar y gorllewin (Rubus parviflorus, thimbleberry)

Mae'r blodau mawr gwyn deniadol wedi bod yn fwrlwm o wenyn a chacwn a phryfed hofran, a does ond edrych ymlaen am haul a helfa yr haf yma.

Daliwch y dudalen flaen!

Mae yna flodau ar y goeden afal croen mochyn am y tro cyntaf erioed...

...ac mae'r eirin Dinbych yn chwyddo ac yn aros ar y gangen am y tro cynta 'rioed hefyd!

Fy ffiol sydd lawn.

Deffro! Mae'n ddydd.

Ar ôl diwrnod yn mwynhau rygbi a chwrw da pedwar o dai potas y dre' ma ddoe, dim ond wysg fy nhîn ac yn ara' deg a fesul dipyn ddois i 'nôl i dir y byw heddiw.

Ond am ddiwrnod! Haul cynnes ac awyr las. Buan iawn ciliodd y pen mawr wrth glirio a thocio a llifio a hollti. Cael crwydro ac arolygu be sy'n deffro, be sy'n tyfu, be sy wedi diodde dros y gaeaf hir gwlyb. Edmygu canu'r ceiliog mwyalchen. A breuddwydio a hel meddyliau am be sydd eto i ddod...

Mi gawson ni ginio al fresco cynta'r flwyddyn, a glöyn byw cynta'r flwyddyn hefyd.

Dim heddiw oedd y diwrnod braf cynta' wrth gwrs, ac mae dau fath o gacwn a dau fath o bry hofran wedi ymddangos ychydig ddyddiau cyn y glöyn mantell paun oedd yma heddiw. Ond heddiw oedd y diwrnod cynta' i ni fod adra i roi cadair bob un wrth ddrws y cefn, ac eistedd efo'r haul yn gynnes ar ein crwyn.

Hyfryd. Diolch am ddyddiau fel'na.

Hen lun o'r mantell paun.

Llun sâl o gacynen ar flodau grug ar y 16eg o Fawrth 2016. Cacynen yr ardd (Bombus hortorium) efallai.

Pry' hofran o deulu'r Eristalis, ar flodyn dant y llew. 16eg Mawrth 2016.

Llyn Morwynion

Milltir sgwâr sawl chwedl; ffynnon ddŵr Blaenau Ffestiniog; cynefin yr ehedydd, brithyll gwyllt, a phryfaid gwych; man cyfarfod Cymdeithas Caru Cymylau Cwm Cynfal a'r Cylch; a lleoliad picnic ardderchog.

---------------------
[Dolen i erthygl am gyfoeth Llyn Morwynion ar wefan ein papur bro, Llafar Bro]

Colli lluniau

Yn anffodus, mae Blogspot yn colli lluniau* o hen gofnodion ar hyn o bryd. Os oes unrhyw un yn gwybod sut i ddatrys hyn, byswn yn ddiolchgar am gyngor!

Pry' blodyn (pryf hofran) ydi hwn, Chrysotoxum arcuatum, ar ddeilen cyrins duon yn yr ardd gefn.

Mimic gwenynen feirch arbennig o dda, ond yn cael mwy o groeso yn yr ardd am ei fod yn bwyta llyslau (aphids).

Rwan 'ta; lle aeth y lluniau eraill 'na.....?

* Diweddariad, 3ydd Mehefin> Blogger wedi cael bai ar gam. 'Mond yn ty ni oedd y broblem, a blwmin BT oedd y drwg. O'n i wedi ymuno a'u gwasanaeth 'Parental Control' bythefnos yn ol rhag ofn i'r plant faglu mewn i wefannau anaddas, a hwnnw oedd yn rhwystro'r lluniau rhag llwytho!
BT yn amlwg yn meddwl bod lluniau o bryfid a choed afalau a'r Moelwynion yn fygythiad i foesoldeb y teulu!

Mwya'n byd y bydd dyn byw: mwya gwelith; mwya glyw.

Pry' blodyn

Pryf hofran gynta'r flwyddyn yn yr ardd gefn ar ddiwrnod ola'r mis bach; yn hel paill ar y bocs gaeaf (Sarcoccoca).

Mae 280 math o bryf hofran ym mhrydain, ac mae'n anodd eu nabod heb eu lladd a'u hastudio o dan y meicrosgop, ond mae'r bwa yn un o wythiennau adenydd hwn, yn ei roi yn y teulu Eristalis*.

Y rhain sy'n treulio cyfnod o'u bywydau fel larfa efo cynffon hir, mewn pyllau dwr budr, tomenni tail a biswail, neu fwd. Mmm: hyfryd.

Rat-tailed maggot ydi'r enw deniadol iawn arnynt yn yr iaith fain!

Mae rhai o'r teulu Eristalis yn byw trwy'r gaeaf fel oedolyn, ac yn dod allan i fwyta ar ddyddiau braf. Dyna oedd hwnmae'n siwr.



Neu hon ddyliwn i ddweud. Mae'n hawdd gwahaniaethu rhwng gwryw a benyw: mae llygaid y gwryw yn cyffwrdd eu gilydd, a llygaid un fanw arwahan.



Mae astudio pryfaid yn faes arbennigol sydd ddim at ddant pawb, felly wnai ddim hefru a diflasu.


Pawb at y peth y bo medden nhw, ond dwi'n eu gweld nhw yn grwp diddorol iawn.


Un peth dwi ddim yn hoff ohono ydi'r term 'pryf hofran' sy'n drosiad amlwg o hoverfly. Yn yr Unol Daleithiau, maen nhw eu galw nhw yn flower fly, sy'n cyfleu yn well lle mae rhywun yn eu gweld nhw amlaf. Efallai y dyliwn ni eu galw nhw'n bryfed blodau.

Pry' blodyn... ia, neisiach o lawer na be' ellid eu galw fel larfa.

*  i'r anoraciaid sydd mor drist a fi, gallwn ddefnyddio allwedd er mwyn canfod y rhywogaeth:

O ddefnyddio 'Colour key to the tribes of the Syrphidae'. Ball, S  [cyhoeddiad-Hoverfly Recording Scheme 2010], mae'r bwa yng ngwythien R4+5 yn ein harwain at y llwyth ERISTALINI.

Hwn yn ein cyfeirio at dudalen 138 ym meibl y pryfed blodau sef 'British Hoverflies. An illustrated identification guide'. Stubbs, A & Falk, S [Brit. Entomological and Natural History Soc. 2002], lle mae cwpledi'r allwedd (1. gwythiennau R1 a R2+3 yn ymuno i ffurfio coesyn cyn ymyl yr adain; 2. Scutellum ddim yn ddu) yn ein harwain at y genws ERISTALIS.

O gwpled cyntaf Eristalis (rhesen ddu lydan ar wyneb y pry) rydym yn cyrraedd y rhywogaeth, sef Eristalis tenax, dynwaredwr gwenynen fêl wrywaidd, y drone, ac yn gyffredin iawn trwy Gymru.

Dydd Llun(iau)

Rhannu ambell lun ydw i heno, yn hytrach na malu awyr...

Wedi bod am dro bnawn ddoe, gan ei bod yn sych, lawr at Lyn Ystradau -Llyn Tangrish fel 'da ni'n ddeud- a cherdded ar hyd yr argae.

Mae'r llun gynta'n edrych dros y llyn at inclên chwarel y Wrysgan, a Moel yr Hydd. Braidd yn fflat ydi lliwiau'r llun mae gen i ofn, am bod yr haul wedi mynd dan gwmwl.

Beicio oedd y Fechan ar yr argae. Roedd 'na amser pan nad oedd hi'n ffit i grwydro'r argae efo plant, gan fod pawb yn mynd yno i wagio eu cŵn, ond mae'r sefyllfa wedi gwella'n arw erbyn hyn. Y Wrysgan yn y golwg eto, ac Allt y Ceffylau yn y pellter yng nghanol y llun; Bwlch Cwmorthin, a thomen chwarel Cwmorthin wedyn, a Chraig Nyth y Gigfran ar y dde.

Yr Arlunydd wedi bod yn brysur tra oedden ni allan: tartenni siocled i bawb!

Pry' hofran ar flodau origano. Yr ardd gefn wedi bod yn berwi efo pryfed hofran, cacwn, a gwyfynnod, wedi gwirioni ar eiliadau prin o haul. Hwn yn un o aelodau'r teulu Platycheirus (albimanus dwi'n meddwl). Maen nhw'n ddiawledig o anodd i'w nabod fel grwp, ac ychydig iawn sy'n hawdd eu nabod heb eu dal, fel hwnnw sydd wedi bod yn llun y mis.

Lindysyn gwalch-wyfyn helyglys (elephant hawkmoth) ydi'r anghenfil yma. Mae ymylon safle'r rhandiroedd, a'r plots segur yn llawn chwyn, ond mae canfod y lindys trawiadol yma -a gwybod fod y gwyfyn hardd ar y safle hefyd- yn ein hatgoffa bod 'chydig o flerwch a chwyn yn llesol. Roedd o dros ddwy fodfedd o hyd, ac yn edrych fel petai'n dechrau magu croen caled i droi yn chwiler/pupa am y gaeaf.

Dyma (hen) lun o'r 'oedolyn' hardd. Mae'r rhain yn cael eu denu'n aml at olau yn yr ardd gefn. 

Mari-a-Meri (capan cornicyll/nasturtium) yn gwneud eu gorau glas i ychwanegu lliw i'r rhandir. 

Craig Bwlch-y-gwynt yn y cefndir.

Dail y llus mawr sy'n ychwanegu lliw i'r ardd gefn ar hyn o bryd. Y llwyni wedi eu tocio, a gorchudd newydd o ddeilbridd conwydd ar y gwely, yn barod am y gaeaf...yn wahanol iawn i mi!