Un o eiliadau gorau'r flwyddyn

Codi'r tatws cynnar cyntaf...

Angen dim byd ond berwi a bwyta efo menyn Cymreig hallt.
Nefoedd.

Saga'r Eirin

Ar ôl i dywydd gwael diwedd Ebrill roi diwedd ar flodau'r eirin Dinbych a thorri nghalon i 'run pryd, daeth syrpreis braf, wrth i'r goeden ddatblygu ail genhedlaeth o flodau yn ystod haul diwedd Mai.

Ac yn groes i'r disgwyl, mi fues i'n gwylio eirin -ein eirin cyntaf yn y byd- yn cnapio, tyfu, twchu...

-wedyn disgyn! Fesul un.
Felly dyna ni. Blwyddyn arall heb eirin. Ma' isio blydi 'mynadd!

Mae'r goeden afal Enlli wedi methu eleni hefyd.
Dim ond ar un ochr o'r espalier ddaeth unrhyw flodau eto fel y llynedd, i fy atgoffa y dyliwn i fod wedi cael gwared arni ers talwm, a phlannu rhywbeth arall yn ei lle. Difrodwyd y gwreiddiau'n arw wrth iddi ddisgyn yn y gwynt yn 2012, a tydi hi heb ddod ati'i hun o gwbl ers hynny.

Mae gwendid y goeden wedi bod yn wahoddiad agored i filiwn o bryfaid gwyrdd a morgrug, i gyrlio pob deilen a rhwbio halen i'r briw. Bydd hon wedi mynd erbyn y gaeaf.

Ar y llaw arall, mi gawson ni dunelli o riwbob, ac mae cnwd da o gyrins duon a chyrins coch wrthi'n aeddfedu rwan.



















Mae addewid am fwy nag arfer o geirios.

 Mefus bach alpaidd blasus i'w hel wrth eu cannoedd eto, ac eto. Y mafon yn dda hyd yma hefyd.

Ond y ffrwyth dwi'n edrych ymlaen ato fwy na dim, ydi mwyar y gorllewin, thimbleberry. Mae'n blanhigyn deniadol a'r blodau'n hardd iawn hefyd. Bysa hyn yn ddigon i'r llwyni dalu am eu lle, ond os ydi'r mwyar yn flasus hefyd, gorau'n byd. Hir yw pob aros am haul yn Stiniog!

Dim pys merllys ydyn nhw

Ar ôl methiant llwyr y llynedd, roedd yr asparagus peas yn tyfu'n dda eleni, a ninnau'n edrych ymlaen i drïo rwbath gwahanol; ond mae rhywbeth bach yn poeni pawb...

Yn ôl bob dim dwi'n weld ar y we, nid planhigyn sy'n dringo ydi pys merllys.
Mi oedd ein planhigion ni yn dringo.

pys 'merllys' yn dringo'n braf ar y dde, yn y tŷ gwydr

Roedd y blodau i fod yn goch.
Er yn hardd iawn, nid coch ydi'n blodau ni.

Mae'r pods i fod yn adeiniog a ffrili.
Mae'n pods ni'n debyg iawn i bys cyffredin.

Maen nhw i fod i flasu fel asbaragws.
Tydyn nhw ddim.

Yyymmmm. Rhaid derbyn felly mae rhyw fath o bys cyffredin ydyn nhw! Ar ôl hynna'i gyd. #Siom.

Ta waeth; mae o leia' 2 fideo ar youtube sy'n dweud bod pys merllys yn blasu'n uffernol, a dwi heb weld neb -heblaw'r cwmnïau hadau- yn eu canmol nhw!

Ydych chi wedi eu tyfu nhw erioed? Be oeddach chi'n feddwl?

Hanner Tymor

Wel, ches i ddim mynd i Chelsea eto. Ta waeth: dim colled.

Wrth wylio'r gyfres hir o raglenni o "Sioe arddio fwya'r byd...(wedi'i chefnogi gan gyfalafwyr caredig a gwych Em-An-Jii...)" dwi'n sylwi na fyswn i'n mwynhau gwasgu trwy'r miloedd brwdfrydig, a gorfod edrych ar y gerddi drudfawr -ambell un wedi costio chwarter miliwn cofiwch- dros ysgwyddau rhesi o ymwelwyr eraill; bob un wedi talu'n ddrud am docyn, ac am deithio a llety. Ac yn union fel yr eisteddfod, byswn i'n flin gacwn am orfod talu trwy fy nhrwyn am fy mrechdan ciwcymbar a Pimms...

Ar ddiwrnod o wyliau heddiw, a hithau'n ddiwrnod poeth braf, mi es i efo'r Fechan am dro i lawr i Gwmbowydd, pum munud o'r tŷ, a chael amser wrth ein boddau yn crwydro'r coed, edmygu planhigion a gwylio adar. Cyfuniadau gwell nag unrhyw 'show garden' dros dro.

Crwydro wedyn i ben Carreg Defaid, neu 'Ben Banc' fel mae'r plant lleol yn ei alw -erioed am wn i- lle mae'r olygfa orau i'w chael ar gyrion unrhyw dref yn unrhyw le ar wyneb y ddaear anhygoel hwn. Yma hefyd mae un o englynion enwog Hedd Wyn, i gofio un o'r hogia lleol a farwodd yn y rhyfel mawr.

Dio
Ei aberth nid â heibio- ei wyneb annwyl
  Nid â'n ango
Er i'r Almaen ystaenio
Ei dwrn dur yn ei waed o.   Hedd Wyn.*










Diwrnod gwell o lawer na Chelsea unrhyw bryd. A'r cwbl am ddim.

Mae'n hawdd iawn anghofio be sydd ar ein stepan drws, gan weld addewid o rywbeth gwell yn rhywle arall, y man gwyn man draw ystrydebol.

Mi fuon ni wedyn (ar y ffordd i 'nôl un arall o'r genod o'i gwaith) am dro at lan Llyn Tecwyn Isaf, gwta ugain munud i ffwrdd. Dyma safle cyfoethocaf Meirionnydd, os nad Gwynedd, am weision neidr, a chael gwledd o bryfaid lliwgar a blodau a physgod a phenabyliaid ac awyr las.

Orig o drawsblannu blodau haul a chwynnu ar ôl dod adra, cyn rhoi'r traed i fyny efo diod bach ac ymlacio ar ddiwedd diwrnod arbennig.

Mae'n hanner tymor eto, a finna wedi bwcio 'chydig o ddyddiau o wyliau. Ond, mi allwch fentro bod y rhestr o bethau sydd angen eu gwneud yn yr ardd (ac och-a-gwae: ar y rhandir), yn hirach o lawer na'r oriau sydd ar gael i'w cyflawni!

-------
* Mwy am Deio ar wefan Llafar Bro.

Faint o'r Gloch?

Amser chwynnu!

Mae'n amhosib cadw unrhyw ardd yn glir o ddant y llew am wn i, ond pan mae'r ardd yn ffinio efo ffordd gyngor a'i hymylon yn laswellt llawn clociau hadau, does dim llawer o bwrpas colli cwsg a thynnu gwallt pan mae lluwch o barasiwts blewog yn hedfan dros y ffens i gyfeiriad y borderi a'r gwlau llysiau nagoes..

Ychwanega blant sy'n mwynhau chwthu'r hadau a chyfri' faint o'r gloch 'di, ac mae ar ben ar unrhyw ymgyrch i gadw'r blodyn pi-pi'n gwely allan o'r ardd tydi!

Ond, yn lle rhincian dannedd a swnian am rywbeth arwynebol a dibwys -yr hyn fysa'r Arlunydd, yn ei sarcasm arddeglyd ffraeth yn alw'n broblemau'r gorllewin ("cofia am ryfeloedd a newyn...") -mae'n dda weithiau i ail edrych ar bethau.

Mae dant y llew wedi'r cwbl yn flodyn hardd iawn iawn, ac yn fwyd gwerthfawr i bryfetach ym misoedd Mawrth ac Ebrill, ac mae'r dull o wasgaru hadau yn gampwaith peiriannyddol gwych.

Fel yr aderyn to cyffredin, di-sylw, tasa dant y llew yn brin, bysa pobl yn dod o bell i edrych amdano.
Na, tydi dant y llew neu ddau yn y lawnt ddim yn ddiwedd y byd.
Ohmmmmmmm....