Dim Eirin

Blwyddyn arall heb eirin.

Dim eirin Dinbych. Dim damsons gwyllt. Dim eirin tagu.

Mae pen draw i amynedd pawb, ac mae'r goeden eirin Dinbych yn yr ardd gefn yn agosáu at y last chance saloon. Mi flodeuodd hi eto eleni, ond ddaeth dim ffrwythau. Bosib iawn mae'r cyfnod oer adeg blodeuo achosodd y methiant, ond roedd gwenyn yn sicr wedi bod yn peillio arni. Bosib nad ydi'r goeden yn fodlon yn ei lle; rhy agored i wynt efallai.

Neu gall fod yr impiad a'r meithrin gwreiddiol yn sâl... dwn 'im.

Ar ôl blynyddoedd heb gynhyrchu, o'n i'n poeni digon amdani llynedd i ffonio'r feithrinfa sy'n impio a thyfu a gwerthu coed eirin Dinbych, i holi am gyngor.

"Rho flwyddyn/ddwy arall iddi" medda hwnnw. Mi fysa fo bysa!

Ta waeth, roedd y goeden wedi rhoi tua tair troedfedd o dyfiant newydd ar bob cangen eleni (awgrym bod y lleoliad yn addas?) ac yn datblygu'n hen beth blêr a heglog.

Dwi wedi ei thocio hi ddiwedd Gorffennaf, gan dorri'r prif fonyn er mwyn agor y canol, ac wedi lleihau hyd y tyfiant newydd i'w hanner.

Dwi wedi clirio popeth oedd yn tyfu o gwmpas ei bôn hi hefyd gan obeithio bod y cyfuniad -efo chydig o fwydo a thendans y gwanwyn nesa'- yn arwain at goeden mwy bodlon, a pherchnogion mwy bodlon hefyd.

Neu bydd y llif yn dod allan. Fe'i rhybuddwyd!

Torri coed a chrwydro

Dwi wedi bod yn hel coed tân, fan hyn-fan draw trwy'r gaeaf, ond heb gael y tywydd na'r awydd i wneud llawer mwy na thaflu'r canghennau dros y gwrych i'r ardd gefn. Ond roedd pnawn heddiw'n braf felly allan a fi i lifio.

Llun prin o'r garddwr swil

Roedd hi'n weddol oer erbyn i'r haul suddo tu ôl i'r Moelwynion, ond dwi wedi torri cefn y gwaith, ac yn edrych ymlaen -trist, dwi'n gwbod- i fynd ati i'w hollti a'u tasu, yn barod ar gyfer y gaeaf nesa! Bu'r gwaith bron a thorri 'nghefn innau hefyd: finna heb wneud llawer o waith efo'r lli' gadwyn ers misoedd, a'r bonion yn dew a thrwm. Taw a swnian Wilias, mi wnaiff les ar ôl yr holl stwffio dros y Dolig.

Onnen ydi dipyn golew ohoyn nhw, ac mae hwnnw'n goedyn sy'n llosgi'n dda pan mae o'n wlyb, ond yn cynhyrchu mwy o wres a llai o leithder yn y simdda ar ôl sychu.

Roedd yn braf cael cwmni'r Arlunydd. Mi fuodd hi'n cario a chlirio, a thynnu lluniau. Does yr un o'r ddau ohono' ni'n cofio pryd fuodd hi'n helpu yn yr ardd ddwytha! Mae hi ynghanol cyfres o gyfweliadau prifysgol ar hyn o bryd, a chymysgedd o gyffro, balchder, a phryder wrth iddi hi baratoi i adael y nyth eleni.

O'r diwedd, dwi wedi rhoi blwch nythu newydd ar ochr y cwt, ar gyfer y titws. Roedd y llall wedi bygwth disgyn yn dipiau ers tro.

Mi ges i gwmni'r Pry' Llyfr ddoe, ac roedd hynny'n braf iawn hefyd. Mae hi'n dathlu penblwydd yr wythnos hon ac wedi gofyn am gael beic. Ar ôl codi'r beic o Landudno, mi fuo ni'n beicio ar Lon Las Ogwen, ar ôl i'r gwyntoedd cryfion ein dychryn i ffwrdd o'r arfordir.

Mae'r Fechan wedi bod wrth ei bodd efo'r ychydig eira gawsom ni. Gyrrwyd hi adra o'r ysgol ddydd Iau ac mi fuodd hi'n hel mopins (gair yn Stiniog, a Meirionnydd am beli eira) yn barod i'w taflu ata' i! Mae hi wedi mopio hefyd efo'r rhew yn y bwcedi.

Cymaint dwi'n trysori cwmni'r genod, mi gafodd y Pobydd a finnau ddianc wythnos yn ôl i Gaeredin, am dridiau di-blant. Teithio trwy eira trwchus Yr Alban a'n traed i fyny ar y trên, a chael hoe haeddianol a hwyl garw yn cymowta a chrwydro o siop goffi i dafarn, o amgueddfa i sesiwn werin, ac o fwyty i glwb jazz! Dilyn ein trwynau a gwneud fel y mynnon.

Ymysg y pethau wnaeth y trip yn gofiadwy oedd bwyty llysieuol David Bann (does 'run ohono ni'n llysieuwyr, ond roedd hwn yn brofiad gwych); cwrw porter Black Isle; grisiau Y Scotsman; y planhigion ucheldir ar do estyniad newydd yr Amgueddfa Genedlaethol; a'r arddangosfa am hanes Yr Alban tu mewn.