Hidlo gwybed

Astrantia major Moulin Rouge

Diwrnod sych o’r diwedd. Ond roedd yn Sul y Tadau yn ’d oedd, felly rhwng cael fy sbwylio gan y genod, a galw efo cerdyn i nhad innau, wnes i ddim byd yn yr ardd tan yn hwyr yn y bore. O, mam bach, mae ‘na gant-a-mil o bethau i’w gwneud...lle mae dechrau?

Roeddwn yn ysu i gael torri’r glaswellt ers tro, felly dyna fu raid wneud yn gynta. Roedd angen hefyd strimio llain yn y cae o dan derfyn isa’r ardd. Dwi wedi cael caniatâd i wneud hyn bob haf gan y ffarmwr sydd bia’r cae. Mae’r tir hwnnw wedi bod dan ddau gynllun amgylcheddol  (Tir Cymen gynta, wedyn Tir Gofal) ers ugain mlynedd i greu coedwig newydd yno, ac heb ei bori ers hynny. Y broblem ydi nad oes coed yno o gwbl bron...dim ond mieri, a hwnnw’n brasgamu at yr ardd yn gynt na fedra'i ei dorri bron.

Mi fues i wrthi am sbelan dda yn lladd a hel gwair; wedyn yn chwynnu a chlirio; clymu pys a ffa i’w cansenni, a chydig o hyn, llall, ac arall, heb wneud fawr ddim arall sylweddol.

Un o ngwendidau mawr i ym mhob maes o fywyd ydi symud o un peth i’r llall, wrth i wahanol bethau dynnu fy sylw. Dim ffocws; hwnna ydi o. Felly mae talpiau o amser yn diflannu wrth i mi dindroi ac ymhel â phethau sydd ddim yn cyfrannu at unrhyw restr o bethau sydd angen eu gwneud. Mae o fel trio cael trefn ar niwl y Migneint weithia’.

Darn pella'r ardd gefn sydd yn y llun yma. Cyn cael y rhandir roedd yn rhaid gwasgu pob cnwd i fan hyn: tri gwely hirsgwar ar gyfer llysiau blynyddol, ac un gwely drionglaidd efo llus mawr. 

Blodau gwyllt oedd i fod yn y darn glaswellt, ond gweiriach a marchrawn ydi'r unig bethau sy'n tyfu yno bellach, felly dwi am blannu dwy goeden gwsberins yno.

Y cymydog sydd bia'r mwg yn y cefndir.

 Asiffeta roedd y gwybed bach yn boen heddiw. Doedd yr haul na’r gwynt ddim yn ddigon cryf i gadw’r diawled i ffwrdd, ac roedd yn rhaid i mi redeg i’r tŷ bob hyn a hyn, efo clustiau coch, poeth, i chwilio’n ofer  am gŵyn gan rywun. Ond mae’r iPod, a Gweplyfr, a Sbwnj-Bob yn bwysicach na Sul y Tadau mae’n amlwg!

Roedd llwyth o bryfetach eraill o gwmpas hefyd ac roedd mwy o groeso i'r rheiny. Mae'n wych gwylio gwenyn yn hel neithdar a phaill o flodyn i flodyn -gweler 'Lun y Mis'. Welis i ddim un gloyn byw, dim ond ambell i wyfyn heddiw.

Troed y golomen

Pry' tail, ar ddail crib y ceiliog -Crocosmia

Dyrchafaf fy llygaid i'r mynyddoedd

Craig nyth y gigfran, Carreg Blaenllym, a Thomen Fawr yr Ocli yn gefndir i’r pys a’r ffa.

Lle braf i weithio, ond yn amlwg mae’r tymor tyfu yn fyr yma ymysg y mynyddoedd. Mae safle’r rhandiroedd yn llygad yr haul trwy’r dydd pan mae'n braf. Yn anffodus mae’r safle’n un agored iawn hefyd; yn dioddef efo’r gwynt, ac yn le digon oer.

Dyma rywfaint o’r planhigion sydd eto i’w plannu allan.

Ar y chwith yn y blaen mae berwr dŵr, i’w plannu ar hyd ymyl y pwll bach ac yn y gornel wlyb.  Tafod yr ych wedyn, sef borage, bron a ffrwydro allan o’r celloedd bychain isio’u plannu. Gellid defnyddio’r dail (blas ciwcymbar medd rhai) mewn salad neu wrth goginio, a’r blodau i addurno bwyd neu bwdin neu ddiod. Persli dail-llydan sydd ar y dde. Tu ôl i’r rhain mae blodau’r fagwyr (wallflower), ac amrywiaeth o flodau tegwch y bore (morning glory) sydd heb egino.  Yn y cefn mae dail Claytonia (letys y mwynwr), a brocoli piws yn y cwpanau coffi.

Dim ond angen awr neu ddwy'n sych rwan... mae rhagolygon Sul y Tadau yn well na heddiw dwi'n meddwl. Go brin y daw neb ond y lleia' o'r tair merch efo fi i helpu! Fel maen nhw'n ddeud: 'Haws dweud  mynydd  na myned drosto'..